II Kongres Miast dla Suwerenności Żywnościowej

W dniach 17 – 18 czerwca 2026 r., w Krakowie odbył się II Kongres Miast dla Suwerenności Żywnościowej. Organizatorami Kongresu byli Fundacja Pracowania Dóbr Wspólnych, Instytut Strategii Żywnościowych Grunt oraz CoopTech Hub. Głównym Partnerem i Gospodarzem Kongresu było Miasto Kraków.

W trakcie pierwszego dnia Kongresu uczestnicy wzięli udział w czterech inspirujących panelach dyskusyjnych, poświęconych kluczowym wyzwaniom współczesnego systemu żywnościowego. Dyskusje obejmowały etos pracy i rolę osób związanych z produkcją żywności, znaczenie bioregionów oraz współpracy miasta z zapleczem rolniczym, budowanie zaufania poprzez lokalne relacje i krótkie łańcuchy dostaw, a także bezpieczeństwo żywnościowe jako fundament odporności państwa i społeczności lokalnych. Wspólnym mianownikiem wszystkich debat było poszukiwanie rozwiązań wzmacniających lokalną produkcję, współpracę oraz trwałość systemu żywnościowego w obliczu wyzwań gospodarczych, społecznych i klimatycznych.

Drugi dzień Kongresu, rozpoczął się od wizyty studyjnej na targowisku miejskim „Unitarg” przy ul. Grzegórzeckiej 3 w Krakowie. Wizyta rozpoczęła się przy tablicach informacyjnych, które powstały w ramach projektu SURFIT we współpracy zarządu i kupców targowiska Unitarg z Instytutem Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Podczas spaceru uczestnicy mieli okazję poznać sposób funkcjonowania krakowskich targowisk miejskich oraz ich znaczenie dla lokalnego systemu żywnościowego, m.in. poprzez rozmowy z rolnikami i sprzedawcami, którzy opowiadali o swojej codziennej pracy, wyzwaniach związanych z produkcją i sprzedażą żywności oraz korzyściach płynących z bezpośredniego kontaktu z konsumentami. Uczestnicy mogli również spróbować świeżych owoców i warzyw oferowanych na targowisku, przekonując się o jakości lokalnych produktów oraz roli, jaką targowiska odgrywają w budowaniu krótkich łańcuchów dostaw i wzmacnianiu relacji między producentami a mieszkańcami miasta.

Podczas spaceru zaprezentowano także model współpracy między Miastem, organizacjami pozarządowymi i zarządcami targowisk. Uczestnikom przedstawiono przykłady działań  miękkich prowadzonych na krakowskich targowiskach, takich jak wydarzenia sąsiedzkie, warsztaty praktyczne, oraz inicjatywy integrujące społeczność lokalną. Pokazano, w jaki sposób współpraca z organizacjami pozarządowymi pozwala ożywiać przestrzeń targowisk, wzmacniać ich społeczną rolę oraz promować świadomą i lokalną konsumpcję.

Po wizycie studyjnej, uczestnicy Kongresu spotkali się w Pałacu Krzysztofory, gdzie odbyły się warsztaty „Modularna Miejska Polityka Żywnościowa”. Ich celem było wspólne opracowanie modułowego dokumentu, który ułatwi miastom przygotowanie i wdrażanie lokalnych polityk żywnościowych. Warsztaty miały również pomóc samorządom, które dotychczas jedynie w ograniczonym zakresie zajmowały się tematyką systemów żywnościowych, w lepszym zrozumieniu zagadnienia oraz obniżeniu progu wejścia do planowania działań w tym obszarze.